Son yıllarda yabancı sermaye Türkiye Cumhuriyeti tahvillerine özel bir ilgi duymaktadır bunun nedenini inceliyelim.

Öncelikle Amerika’dan bir yatırımcı ele alalım, bu yatırımcımızın 1 milyon dolar Türkiye’ye yatırım yapacağını ve bunu da devlet tahviline yatırıcağını varsayalım, yatırım yapacağı zaman ülkemizde dolar paritesinin 1.5 olduğunu varsayalım yani yatırımcımızın şu an 1 milyon 500 bin Türk Lirası bulunmaktadır. Bu parayı tamamen devlet tahvili alarak değerlendirdiğini düşünürsek senelik %10 kadar bir oranla 1 sene sonunda 1 milyon 650 bin Türk Lira’sına sahip olacaktır. 1 sene içinde dolar paritesinin 1.4 e düştüğünü varsayalım ki bu bizim ülkemizde çok fazla olan bir durumdur, şimdi göreceğimiz şey doların 0.1 düşüşünün ülkemize negatif etkileri; dolar 1.4 olduğunda 1 milyon 650 bin Türk Lirasını dolara çevirdiğinde 1 milyon 178 bin dolar paraya sahip olacak yani %17.8 ‘lik bir kara sahip olacak, Amerika’da faizler yarım puan iken burada ki kar onlar için inanılmaz bir miktarda, peki bu para kimden çıkıyor?

Tabi ki çok zengin olan Türk halkından.

Berkay ULUYURT – Hacettepe  Üniversitesi Ekonomi Öğrencisi

http://doclab.voyageauboutducharbon.com/

Bu adrese girdiğinizde bir animasyon ile karşılaşıyorsunuz. Aslında animasyondan çok bir web belgeseli. Belgesel sizin direktifleriniz doğrultusunda ilerliyor. Belgeselin adı “Journey to the End of Coal” Yapımcı firması Honkytonk ve yapanlar Samuel Bollendorff ve Abel Segretin.

Belgeselde bir gazetecisiniz ve Çin kömür madenleri üzerine araştırma yapıyorsunuz. Araştırmanızın sebebi günde ortalama 20 kömür madeni işçisinin hayatını kaybetmesi, çok kötü koşullarda ve maaşlarda çalıştırılmaları, kömür endüstrilerinin çevreye olan etkisi ve yöre halkı için büyük bir tehdit olan hava kirliliği.
Belgeselde bahsedildiğine göre dünyada gerçekleşen maden kazalarının %80 i Çin’de gerçekleşmektedir.
İş ve işçi güvenliği açısından sakıcalı bulunan ve kazalar sonucu ölümler nedeniyle kapatılan madenlerin özel firmalar tarafından geceleri gizli gizli çalıştırıldığını vurulayan belgesel ses efektleri ve görsel nesneler ile insanın içini burkuyor ve “ETİK” kavramını tekrar herkese hatırlatıyor.
Her mühendisin hatta her insanın izlemesini öneririm. İzlerken Çin mallarının neden bu kadar ucuz olduğunu kavrıyor insan.

Malesef animasyonda Türkçe altyazı yok, ama İngilizce altyazı mevcut.

İnternet üzerinden ham petrol fiyatlarını takip edebileceğimiz bir kaç siteyi sizlerle paylaşmak istiyorum.

1- Oil-Price.Net
Bu site güncel petrol fiyatının yanında doğalgaz, mazot, altın, gümüş ve bakırın güncel fiyatlarını da sağlamakta. Aynı zamanda bu site websayfalarımıza ekleyebilmemiz için ufak kodlar geliştirmiş. Bu kodları websayfamıza ekleyerek güncel fiyatları kendi sayfamızdan takip edebilmekteyiz.

Örneğin bu grafik ile güncel global ham petrol varil fiyatını takip edebilirsiniz. Grafiğin altındaki “1M” bir ayı, “1Q” bir çeyrek yılı yani 3 ayı, “1Y” bir yılı ve “5Y” ise beş yıllık verileri göstermektedir. Bu simgelerin üzerine gelerek grafiği değiştirebilirsiniz.


Aynı şekildeki bu grafik ile de altın fiyatını takip edebilirsiniz.Malesef altın fiyatı verileri çok eskilere dayanmamakta, o yüzden kısa süre önceye kadar ki veriler mevcut.

Ve bu tablo ile bazı maddelerin güncel fiyatlarını liste halinde sitenize koyabilir ve takip edebilirsiniz.

2.Index Mundi

Çok sayıda istatistiksel veriyi bu siteden bulabilirsiniz. Bir çok ürünün son 25 yıllık fiyatlarını tablo ve grafikler arasında bulabilirsiniz ve bu grafiklere bakarak yorum yapabilirsiniz. Fiyatlar dışında ülkelerin ithal ve ihraç verileri, üretim ve tüketim verilerini de bulmak mümkün. Oil-price.net sitesi gibi indexmundi sitesinde de grafikleri web sitelerimize koyabilmemiz için kodlar hazırlanmış. Örneğin son 25 yıllık ham petrol varil indexini içeren grafik alttadır.

Bu grafikte fiyat indexi verilmiş ve 2005 yılı fiyatı 100 baz alınmıştır. Bu fiyat indexi Dated Brent, West Texas Intermediate, ve Dubai Fateh petrol fiyatlarının ortalamasıdır.

Biraz uç örnekler olması açısından örneğin şeker, pamuk,  portakal ve aluminyum fiyatlarını da grafik olarak buraya ekliyorum.

Veya bu sayfadan Dünya bor minerali üretimini ülkeler bazında kıyaslayabilir ve 2003 yılında dünyanın toplam üretiminin 3te 1ine sahip iken 2005 yılında 5te 2 ine sahip olduğumuzu görebiliyoruz.

Görüldüğü gibi çok fazla veriyi bu siteden elde edebiliriz. Özellikle IndexMundi websitesini uzun uzun incelemenizi öneririm ve birbirimizle yorumlarımızı paylaşıp beyin fırtınası yapmayı çok isterim.

Mesela 25 yıllık fiyat grafiklerine bakıldığında petrol, doğalgaz, maden, işlenmiş metal fiyatları ekonomik krizlerden etkilenirken neden tarımsal hammadde fiyatlarının etkilenmediğini ve 25 yıldır yaklaşık aynı seviyede olduğunu birbirimizle tartışmayı çok isterim.

Umarım bu yazım ihtiyacı olanlarımıza araştırmalarımızda yardımcı olur.

• Peki güneş ne kadar büyük bir kaynaktır ki bunca yıldır durmadan yanarak kendi güneş sistemini ısıtabiliyor?

Bu sorunun cevabının zihnimizde canlanabilmesi için bağıl olarak düşünecek olursak. Güneş kendi sistemindeki toplam kütlenin %99.8 ini oluşturmaktadır. Geri kalan %0.2 lik kütle ise sadece 8 gezegen ile onların 166 uydusu, Plüton da dahil olmak üzere 5 cüce gezegen ve onların 6 uydusu ve milyarlarca küçük gök cisimciğidir.

Güneş’i insanlık tarihinde düşünecek olursak, ilkel medeniyetlerin Güneş’e tapmasına şaşmamak gerekir. Sonuçta insanlar üşüdüğünde onları ısıtan, baktıklarında gözlerini kamaştıran ve asla çıplak gözle bakamadıkları ve sürekli tepeden onları gören bir cisim.

Güneş ile ilgili bilimsel hemen hemen her şeyi Wikipedia‘dan öğrenebilirsiniz.

Gelelim Güneş’in günümüz mühendislerini, bilim insanlarını ilgilendiren yönlerine. Güneşin sadece 3 günde açığa çıkardığı enerji gezegenimizdeki bütün kömür, ağaç, petrol, doğalgaz eşdeğerindeki yakıtların yakılması ile açığa çıkarabileceği enerjiye eşit. Peki biz böyle muhteşem bir kaynak varken neden hala petrol yakıyoruz? Sonuçta petrol yakarak Güneş’in nimeti sayılan karbon, azot, su döngülerini etkiliyoruz ve bozuyoruz. Bunların nihayetinde kendi sağlığımızı, çocuklarımızın, torunlarımızın geleceğini karartıyoruz.

• Peki petrolü, doğalgazı, kömürü, ağacı hiç kullanmayalım mı?

Tabiki de kullanabiliriz ama enerji kaynağı olarak değil kimyasal hammadde olarak kullanmalıyız. Kömür ve petrol içerdiği milyonlarca çeşit hidrokarbon bileşiği ile her geçen gün insanlara yeni kimyasal maddeler keşfetme imkanı sunmaktadır. Geliştireceğimiz teknolojileri gezegenimizin dengesini bozmadan yapmak zorundayız. Yoksa sonuçlarına biz değil ama neslimiz katlanacaktır.

Ülkemizin eşsiz bir Güneşlenme konumu söz konusu ve bizler bu konumu aleyhimize kullanmak zorundayız.

A. ENERJİ

Enerji konusunda:

1. Kömür
2. Petrol
3. Doğalgaz
4. Elektrik
5. Güneş
6. Rüzgar
7. Jeotermal
8. Biyoyakıt
9. Hidrolik
10. Nükleer Enerji
11. Hidrojen Enerjisi

altbaşlıkları mevcut. İçlerinde sektör raporlar var ve bu raporlar sayesinde ülkemizdeki ve dünyadaki gelişmeleri ve ülkemizin enerji politikalarını inceleyebilirsiniz.

A.1. Kömür

• Elektrik Enerjisi Piyasası ve Arz Güvenliği Strateji Belgesi (21 Mayıs 2009)

• Taşkömürü Sektör Raporu (Mayıs 2009)

• Linyit Kömürü Sektör Raporu (2009)

A.2. Petrol

• Petrol ve Doğalgaz Sektör Raporu (Mart 2008)

• Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. Genel Müdürlüğü (2008 Sektör Raporu)

A.3. Doğalgaz

• Petrol ve Doğalgaz Sektör Raporu (Mart 2008)

• Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. Genel Müdürlüğü (2008 Sektör Raporu)

A.4. Elektrik

• Elektrik Enerjisi Piyasası ve Arz Güvenliği Strateji Belgesi (21 Mayıs 2009)

• Elektrik Üretim Sektör Raporu

• Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.Ş. Genel Müdürlüğü

• Türkiye Elektromekanik Sanayi Genel Müdürlüğü

• Elektrik Piyasası Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

• 4283 Sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun

• TEK Dışındaki Kuruluşların Elektrik Üretimi İletimi Dağıtımı ve Ticareti ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanun

• TEAŞ ve TEDAŞ Dışındaki Kuruluşlara Elektrik Enerjisi Üretim Tesis Kurma ve İşletme İzni Verilmesi Esaslarını Belirleyen Yönetmelik

• Elektrik Enerjisi Sektörü Reformu ve Özelleştirme Strateji Belgesi

• 31/12/2001 Tarihinden Önce Yürürlüğe Giren Elektrik Enerjisi Fonu Anlaşmaları Uyarınca Taahhüt Edilen Yükümlülüklerin Yerine Getirilmesine İlişkin Yönetmelik

A.5. Güneş

• Elektrik Enerjisi Piyasası ve Arz Güvenliği Strateji Belgesi (21 Mayıs 2009)
• Türkiye Elektromekanik Sanayi Genel Müdürlüğü
• Parabolik Oluklu Güneş Santralleri
• Güneş ve Enerji
• Güneş Enerjisi
• Güneş Enerjisi Kullanımı
• Dünyaya Gelen Güneş Enerjisi Miktarı

A.6. Rüzgar

• Elektrik Enerjisi Piyasası ve Arz Güvenliği Strateji Belgesi (21 Mayıs 2009)
• Türkiye Elektromekanik Sanayi Genel Müdürlüğü
• Türkiye Rüzgar Enerjisi Potansiyeli
• Küresel Kurulu Rüzgar Gücü Kapasitesi (MW)
• Enerji Üretiminde Rüzgar Kaynağının Üstünlükleri
• AB Rüzgar Hedefi

A.7. Jeotermal

• Elektrik Enerjisi Piyasası ve Arz Güvenliği Strateji Belgesi (21 Mayıs 2009)
• 5686 Sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu

A.8. Biyoyakıt

• Elektrik Enerjisi Piyasası ve Arz Güvenliği Strateji Belgesi (21 Mayıs 2009)
• Türkiye’nin Biyoetanol Projeksiyonu
• Türkiye’nin Biyodizel Projeksiyonu
• Hayvansal Kaynaklardan Elde Edilebilecek Ortalama Gübre ve Biyogaz Miktarları
• Biyogaz ve Biyogaz Üretimim Yan Ürünlerinin Kullanım Alanları
• Biyogaz Üretiminin Yararları
• Biyogaz Üretiminin Mikrobiyolojisi
• Biyogaz Üretimi Akış Şeması
• Biyoetanolün Yakıt Özellikleri
• Biyoetanolün Çevresel ve Toplumsal Etkileri

A.9. Hidrolik

• Elektrik Enerjisi Piyasası ve Arz Güvenliği Strateji Belgesi (21 Mayıs 2009)
• Türkiye Elektromekanik Sanayi Genel Müdürlüğü

A.10. Nükleer Enerji

• Nükleer Santral Kurup İşletecek Şirketlerin Karşılaması Gereken Türkiye Atom Enerji Kurumu Ölçütleri
• Nükleer Güç Santrallarının Kurulması ve İşletilmesi Hakkında Yönetmelik

A.11. Hidrojen Enerjisi

B. TABİİ KAYNAKLAR

B.1. Bor

• Bor Sektör Raporu

B.2. Altın

B.3. Mermer

B.4. Trona

B.5. Uranyum ve Toryum

Çeşitli alt başlıklar altında enerji türleri şuanki üretim miktarları ve 2050 yılınca olması beklenen üretim miktarları ele alınmış.

• Güneş Enerjisi
• Hidroenerji
• Bio Yakıtlar
• Rüzgar Gücü
• Nükleer Enerji
• Jeotermal Enerji
• Temiz Fosil Yakıtlar

Güneş Enerjisi

Makaleye göre Amerika’da günümüzde

Güneş enerjisi (2009) = 12,4 GW

Beklenen Güneş enerjisi (2050) = 2000 GW

Gelişmiş bir ülke olmasına rağmen Kyoto’yu imzalamayan Amerika da temiz enerjiye odaklanmak zorunda.

Hidroenerji

Hidroenerji (2009) = 31 GW

Beklenen Hidroenerji (2050) = 67 GW

Buradan anlaşılan Amerika günümüzde mevcut hidroenerji potansiyelinin tamamına yakınını kullanmaktadır. 41 sene içerisinde gelişecek teknoloji ile bir miktar verim artışı ve az sayıda yeni santral ile hidroenerji üretimini artıracaktır.

Bio Yakıtlar

Bio Yakıt Üretimi (2009) = 463,000 varil/gün

Beklenen Bio Yakıt Üretimi (2050) = 34 milyon varil/gün

Buradan anlaşılacağı üzere bio yakıtlar günümüze göre çok daha çeşitlenecek ve önemi iyice artacak. Bunun şüphesiz en önemli nedeni Fosil yakıt rezervlerinin giderek azalması ve ham petrol varil fiyatının hızla artması gösterilebilir.

Rüzgar Gücü

Rüzgar Gücü (2009) = 94 GW

Beklenen Rüzgar Gücü (2050) = 2000 GW

Görüldüğü gibi aynı güneş enerjisi gibi bir temiz yakıt olan rüzgar gücü de 2050 yılınca günümüze göre önem kazanacak. Fosil yakıtların çevreyi kirletmesi günümüzde büyük tepkiler çekerken 2050 yılında artık temiz enerjilerin popüler olacağı görülmektedir.

Güvenli Nükleer Enerji

Nükleer Enerji (2009) = 372 GW

Beklenen Nükleer Enerji (2050) = 700 GW

Günümüzde üretilen nükleer enerjinin 2050 yılında yaklaşık iki katına çıkacağı beklenmektedir. Bunun en önemli sebebi ülkelerin fazla sayıda nükleer reaktör bulundurmak istememeleridir. Nükleer reaktörler stratejik açıdan önemli olduğu kadar tehlikelidir de.

Jeotermal Enerji

Jeotermal Enerji (2009) = 10 GW

Beklenen Jeotermal Enerji (2050) = 700 GW

Jeotermal enerji de aynı güneş ve rüzgar enerjileri gibi temiz  bir enerjidir ve önemi her geçen gün artmaktadır.

Temiz Fosil Yakıtlar

Fosil yakıtlar (2009) = 1460 GW

Beklenen Fosil yakıtlar (2050) = 3830 GW

Görüldüğü gibi 2050 yılında fosil yakıtlardan enerji üretimi artmaya devam edecek ancak temiz yakıtlar ile yanma gazlarının emisyonları azalacak ve gelişen teknoloji ile verim yükselecektir.

Kaynak : Popular Science – July 2009

ANKET:

Dünyaca ünlü haftalık bilim dergisi New Scientist ‘in 27 Haziran 2009 tarihli sayısında kapak konusu Metan klatratlardı.

Metan Klatrat, metan moleküllerinin su kristalleri ile sıkıştırılmış halidir. Kirli buz görünümündedir ve şerbet gibi koyu kıvamlıdır. Buz kütlesinin üzerine yanan bir kibrit ile dokunursak hemen alev alacaktır ve bu nedenle metan klatrata “yanan buz” da denilmektedir.

Metan Klatrat günümüzde ki enerji krizi için güzel ve ani bir geçiş yakıtı olabilir. Bunun en önemli gerekçesi, yanan metanın açığa çıkardığı karbon dioksit, yanan kömüre göre yarı yarıyadır.  Bu sayede karbon emisyonunu azaltmak isteyen ülkeler için iyi bir alternatiftir.

Metan Klatrat Nasıl Oluştu? Nerelerde Bulunur?

Doğalgaz rezervi bulunan yerlerde çürüyen bitkiler ile varoluşu başlamıştır. Bu bitkilerin metan gazı açığa çıkarması sonucunda bu gaz kayaların aralarından yer altında birikir. Yer altında koşullar 0 C derece ve 50 atm basınç olursa, su molekülleri kristallenerek metan gazı moleküllerini buz içerisinde kıstırır.

Metan klatrat okyanusun 200-400 metre derinliğinde de bulunabilir.

Dünyadaki Metan Klatrat Rezervleri

Doğalgaz rezervi bulunması nedeniyle Karadeniz kıyılarımızda da Metal Klatrat rezervi bulunabileceği öngörülüyor.

Kaynak: New Scientist Magazine, 27 June 2009

Her türlü detayı uzunca düşündükten sonra maketi bitirdik, biraz da doğaçlamalarla:

- Buraya bir tepe yapsak nasıl olur?

-Yapalım bence harika olur…

Tasarlanan tesis yerleşkesi - Kahverengi alan tesisin yangın ve benzeri güvenlik durumları için üst kottan incelenmesini sağlayan gözetleme kulesi

Yaptığımız maket tasarladığımız yerleşkeye yakın olduğu için moral bulduk ancak buna rağmen tamamlamamız 4 gün 3 gece sürdü.

Maketimiz bittiğinde okula götürmek için sabırsızlanıyorduk çünkü çok fazla emek harcamıştık. Götürdüğümüzde beklediğimizden daha fazla ilgi çekmesi bize güven ve gurur verdi. Daha sonra maketimiz hakkında başkalarına para ile yaptırdığımız konusunda dedikodu çıkması bizi daha da gururlandırdı.

Maketin Son Hali

Malzemeler:

1. Asfalt Yollar = Merdivenler için yapışkanlı kaydırmaz bant
2. Çim ve Toprak Bölgeler = Maket malzemeleri
3. Çatı ve Kaldırımlar = Renkli bilgisayar çıktısı
4. Ekipmanların Kaplaması = Alüminyum kaplama kağıdı
5. Ağaçlar = Gerçek çam ağacı yaprakları
6. Arabalar = Oyuncak
7. İnsan Figürleri = maket malzemesi

Yakından insan figürü ve sosyal tesisler

Tasarım grubu ve yetenekler:

Ergün DALKIRAN: Bir görevi yapmak için elinden gelenden fazlasını yapmaya çalışan bir arkadaşımız. Tek başına sıkılmadan üzerine düşeni yapmak için sabahladığı günler saymakla bitmez. İnsanlara yardım etmeyi sever. Alt sınıftan arkadaşlarımızın projeleri, ödevleri veya ihtiyaç duydukları yardımı sağlayabilmek için canını dişine takar.

Feride TANRIVERDİ: Bu dönem çok fazla ders aldığı için elimizden geldiğince üzerine gitmemeye çalışsakta projelerin yoğunluğu ve zamanın kısıtlılığı sebebiyle yine de üzerine çok iş düştü ve diğer derslerinin projeleri, sınavları ile birlikte başarılı bir şekilde Design derslerini yürüttü.

Mehmet TÜRKARSLAN: Çok iyi araştırma yapar, aradığını bulana kadar pes etmez. Gece saat 12-1 arası uykusu gelir, 1 gibi kendine gelir ve sabaha kadar oturabilir Çalışkandır. Üzerine düşeni yapana kadar rahat etmez

Grubumuzun ortak özelliği elimizden gelenin en iyisini yapmaya çalışmamızdı. Bütün bir sene boyunca birbirimize karşı anlayışlı davranarak tek bir bilek olarak çalıştık. Proje çalışma arkadaşlarıma hayatlarında başarılar diliyorum. Her daim beni unutmamalarını sağlayacağım. Her şey için her birine teker teker TEŞEKKÜR EDİYORUM.

Design Grubumuz

Design projelerinde ve maket yapmamızda desteği bulunan Gazi Üniversitesi Fizik Bölümü Yüksek Lisans öğrencisi Nihan AKIN, Gazi Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü mezunu Fatma ÇETİŞLİ, İstanbul Teknik Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Yüksek Lisans öğrencisi Esra ÇETİN, Bilgi Üniversitesi İşletme Enformatiği Bölümü öğrencisi Hüseyin DOĞAN ve Atılım Üniversitesi Mekatronik Mühendisliği Bölümü mezunu Ali Okay GÜRKAN arkadaşlarımıza sonsuz teşekkürü borç bilirim.

Mehmet ve Ali’ye evlerinde maket yapmamıza izin verdikleri için ayrıca teşekkür ederim.

Maket yapımı sırasında evin hali