Yusuf Mert Sönmez

KİMYA MÜHENDİSLİĞİ NEDİR?

Yazar:Y. Mert Sönmez Tarih: 6.Temmuz.2009

Kimya Mühendisliği Nedir?

Kimya mühendisliği tanım olarak nedir öncelikle biraz buna bakalım.

“Kimya mühendisliği, kimya, matematik, fizik, ve ekonomi bilimlerini kullanarak önemli endüstriyel, teknolojik ve çevresel problemleri çözümleyen bir mühendislik dalıdır.”

Vikipedia.org

AIChE (American Institute of Chemical Engineering) ‘ ye göre 1950 li yıllarda Kimya mühendisliğinin tanımı:

“Kimya mühendisliği mühendislik mesleğinin bir kolu olup, maddelerin fiziksel ve kimyasal değişimlerinin yer aldığı, üretim işlemlerinin uygulama ve gelişimi ile ilgilenir. Kimya mühendisinin görevi, içlerinde fiziksel ve kimyasal değişimlerin yer aldığı cihazların projelendirme, yapım ve çalıştırılmasından ibarettir.”

1970-1980 li yıllarda bu tanım gelişen teknolojik imkanlar ile şu şekli almıştır:

Maddeyi fiziksel ve kimyasal değişimlere uğratan cihazları ve özellikle değişimlerin (bileşim, hal ve enerji değişimleri) kendilerini mühendislik, ekonomi ve insan ilişkileri yönlerinden inceleyen bilim koluna kimya mühendisliği adı verilir.”

2000 li yıllarda ise:

Kimya mühendisliği, malzemelerin kimyasal yapılarının, enerji içeriklerinin veya fiziksel hallerinin değişime uğradığı proseslerin geliştirilmesi ve uygulanması ile ilgilenen engin ve çok yönlü bir mühendislik dalıdır.”

Bu tanımlar bir kimya mühendisine çok şey ifade eder ancak bir başka bilim dalında ihtisas yapan birine veya henüz üniversite okumamış bir öğrenciye pek birşey ifade etmeyebilir.

Anlatmaya eğitim sürecinden başlamak istiyorum. Lisans eğitim sırasında ilk sene hemen hemen bütün mühendislik bölümlerinde olduğu gibi temel bilim dersleri veriliyor. Matematik, Fizik, Kimya, Teknik Resim gibi… Ayrıca ilk sene Kimya mühendisliğine giriş dersi ile bölüm derslerinin ilki veriliyor. İkinci sene, ilk sene verilen temel dersler daha spesifik konulara ayrılıyor ve kimya mühendisliği dersleri başlıyor. Üçüncü sene tamamen kimya mühendisliği dersleri üzerine oluyor ve son sene hem kimya mühendisliği dersleri hem de bu derslerin uygulanabilmesi için tasarım dersi veriliyor.

İnsanlar kimya mühendisliğini ve kimya bölümünü hep karıştırır. Buna en güzel örnek ilaç firmalarının represant posizyonu için eczacılık veya kimya mühendisliği mezunu aramalarıdır. Halbuki iyi bir kimya mühendisi kimya bilgisi bakımından bir kimyagerden fazla değildir.  Kimya mühendisi daha çok endüstride kimyasal proseslerin kontrolü, ekipman tasarımı, kalite kontrol konularında  yetkindir. Kimyager laboratuvar şartlarında ürün geliştirilmesi, ar-ge çalışmaları ile ilgilenirken, kimya mühendisi bunlara ek olarak üretilen ürünün endüstride nasıl seri üretiminin yapılacağı ve ekipmanlarının tasarımı konularıyla ilgilenir. Aldığı ekonomi dersi ile üretim tesisinin yapılan yatırımın maliyetini ne zaman geri kazanacağını, gerekli sermayeyi, üretilen birim ürünün maliyetini ve pazar araştırmalarını (fizibilite) yapar.